مقدمه
در چارچوب رسالت علمی، فرهنگی و اجتماعی پوهنتون خواجه عبدالله انصاری و به منظور ترویج فرهنگ حفاظت از محیط زیست، ارتقای سطح آگاهی محیطزیستی و تشویق فعالیتهای علمی و پژوهشی، محفل با شکوهی به مناسبت روز جهانی محیط زیست به تاریخ ۱۶/۳/۱۴۰۵ در دو تایم صبح و عصر در سالون اجتماعات پوهنتون برگزار گردید. این برنامه فرصتی را فراهم ساخت تا ضمن پرداختن به موضوعات مهم محیط زیستی، از تلاشها و دستاوردهای علمی استادان، کارمندان و محصلان برتر نیز تقدیر صورت گیرد و زمینه مشارکت بیشتر جامعه دانشگاهی در فعالیتهای علمی و مسئولیتهای اجتماعی فراهم گردد.
اهداف برنامه
اهداف اساسی برگزاری این محفل عبارت بود از:
۱. تجلیل از روز جهانی محیط زیست و ارتقای فرهنگ حفاظت از محیط زیست؛
۲. ایجاد آگاهی نسبت به چالشهای محیط زیستی و پیامدهای آن؛
۳. تشویق روحیه تحقیق، مطالعه و مقالهنویسی در میان محصلان؛
۴. تقدیر از تلاشها و عملکردهای ممتاز علمی و اداری؛
۵. تقویت نقش پوهنتون در مسئولیتپذیری اجتماعی و توسعه پایدار.
جریان برنامه
محفل با تلاوت روحبخش آیاتی چند از قرآن کریم آغاز گردید.
پس از آن، جناب آقای دکتر علی حلیمی ریاست پوهنتون خواجه عبدالله انصاری(رح) بهعنوان افتتاحکننده برنامه سخنرانی خویش را با عنوان: اهمیت حفاظت از محیط زیست از منظر آموزههای دینی و قرآنی مورد تحلیل قرار دادند. ایشان با اشاره به اصل «نهی از فساد در زمین» تأکید کردند که هرگونه تخریب منابع طبیعی، آلودگی محیط زیست و نابودی اکوسیستمها مصداقی از فساد در زمین بوده و از نگاه اسلام امری ناپسند و مذموم است.
وی همچنین با تبیین جایگاه انسان بهعنوان «امانتدار زمین»، مسئولیت حفاظت از طبیعت و بهرهبرداری خردمندانه از منابع طبیعی را از وظایف اساسی بشر برشمرد. دکتر حلیمی در بخش دیگری از سخنان خود، «پرهیز از اسراف» را یکی از مهمترین آموزههای اسلامی در مدیریت منابع دانسته و اظهار داشت که مصرف بیرویه منابع طبیعی، با روح تعالیم دینی سازگار نیست.
ایشان با اشاره به فضیلت «کاشت درخت و نهال» در فرهنگ اسلامی، این عمل را صدقهای جاری و سرمایهای ارزشمند برای نسلهای آینده توصیف نمودند. همچنین بر ضرورت «مهربانی با حیوانات» و رعایت حقوق آنها بهعنوان بخشی از نظام آفرینش الهی تأکید کرده و یادآور شدند که آموزههای دینی، انسان را به رفتار مسئولانه و توأم با رحمت نسبت به همه موجودات فرا میخواند.
دکتر حلیمی در پایان، «صرفهجویی در مصرف آب» را از دیگر آموزههای مهم دینی دانسته و بیان داشتند که با توجه به چالشهای روزافزون کمآبی در جهان معاصر، بازگشت به فرهنگ دینی اعتدال در مصرف و حفاظت از منابع آبی، ضرورتی اجتنابناپذیر برای دستیابی به توسعه پایدار و زندگی سالمتر به شمار میرود.
دکتر حلیمی در جمعبندی سخنان خود، سه اصل اساسی حفاظت از محیط زیست، یعنی «کاهش مصرف»، «استفاده مجدد» و «بازیافت» را بهعنوان راهکارهای مؤثر برای مدیریت پایدار منابع و کاهش آسیبهای زیستمحیطی یادآور شدند. ایشان تأکید کردند که تحقق فرهنگ حفاظت از محیط زیست نیازمند مشارکت همگانی و تغییر الگوی رفتارهای روزمره است. ایشان هم چنان خاطرنشان کرد که حفظ محیط زیست تنها با سیاستها و برنامههای کلان محقق نمیشود، بلکه از اقدامات کوچک و مسئولانه هر فرد آغاز میگردد. صرفهجویی در مصرف آب و انرژی، کاهش تولید زباله، کاشت درخت و توجه به پاکیزگی محیط پیرامون، نمونههایی از اقداماتی هستند که میتوانند در کنار یکدیگر زمینهساز حفظ طبیعت و تضمینکننده آیندهای سالمتر برای نسلهای آینده باشند.
در ادامه جناب محمد حسین پناهی بهعنوان برنده مسابقه مقالهنویسی در تایم صبح معرفی گردید و مقاله علمی خویش را تحت عنوان: «تأثیر امواج وایفای بر محیط زیست»برای اشتراککنندگان ارائه نمود. در این مقاله، موضوع تأثیر فناوریهای ارتباطی بر محیط زیست و اهمیت مطالعه علمی پیامدهای استفاده از تکنالوژیهای نوین مورد بررسی قرار گرفت.
در تایم عصر، سلسله سخنرانیهای علمی ادامه یافت:
بخش تقدیر و اهدای جوایز
در بخش پایانی محفل، به منظور ارجگذاری از تلاشها و دستاوردهای علمی و اداری، از استادان برتر، کارمندان برتر، محصلان ممتاز و برندگان مسابقه مقالهنویسی با اهدای لوحهای تقدیر تجلیل به عمل آمد. برگزاری این برنامه بیانگر توجه جدی پوهنتون خواجه عبدالله انصاری به پیوند میان فعالیتهای علمی، مسئولیت اجتماعی و آگاهی محیط زیستی میباشد. ترکیب سخنرانیهای تخصصی، ارائه مقاله علمی و تقدیر از افراد برتر، موجب ایجاد انگیزه بیشتر برای مشارکت در برنامههای علمی و فرهنگی گردید. همچنان، پرداختن به موضوعات محیط زیستی از ابعاد علمی، اجتماعی و اقتصادی، سبب گردید تا اشتراککنندگان با اهمیت حفاظت از محیط زیست و نقش خویش در تحقق توسعه پایدار بیشتر آشنا شوند.
سخن پایانی
محفل تجلیل از روز جهانی محیط زیست در پوهنتون خواجه عبدالله انصاری(رح) با موفقیت برگزار گردید و توانست ضمن بزرگداشت این مناسبت جهانی، فضای مناسبی برای ارتقای آگاهی محیط زیستی، تشویق فعالیتهای علمی و تقدیر از شایستگیهای علمی و اداری فراهم نماید. انتظار میرود برگزاری چنین برنامههایی در آینده نیز در راستای تقویت فرهنگ تحقیق، مسئولیتپذیری اجتماعی و توسعه علمی ادامه یابد.
